हामी नेपाली - हाम्रो नेपाल - समृद्ध नेपाल

शिखर पुरुष तुल्सीलाल अमात्य

दुर्गामान खड्गी/ बिचाः/च्वसु - October 4, 2015
Durga Man Khadgi

थःगु जीवनय् वःगु थीथीकथंया पंगःयात चीकाः फुक्क जीवन नेवाः व नेपाःमिया नितिं उत्सर्ग यानादीम्ह शिखर पुरूषया नां खः भाजु तुल्सीलाल अमात्य । तुल्सीलाल अमात्य स्वनिगःया यल क्वबहाःया नास:ननि त्वालय् वि.सं. १९७३ साल जेठ १४ गते अर्थात ई.सं. १९१६ य् बूगु खः । वय्कलं वि.सं. २००० सालय् लखनऊ विश्वविद्यालयपाखें समाज शास्त्र, मानव शास्त्र व अर्थ शास्त्रय् एम.ए. पास यानादीगु खः ।

वय्कलं दकलय् न्हापा वि.सं. २००५ सालय् अखिल नेपाल मजदूर किसान संघ नीस्वनाः उकिया नायः जुया मदिक्क किसान आन्दोलनया नेतृत्व यानादिल । वहे दँय् अर्थात वि.सं. २००५ सालनिसें वि.सं. २००६ सालतक नेपाली कांग्रेस पार्टीया कमिटीया दुजः जुयाः किसान मजदूरतय्गु हकहीतया नितिं ज्या यानादिल । लिपा नेपाली कांग्रेसया नेतातलिसे वय्कःया सिद्धान्त व विचारय् मतभेद् ब्वलंगुलिं व नेपाली कांग्रेस पार्टी देय् व जनताया नितिं छुं याइथें मच्वनाः वि.सं. २००६ साल आश्विन ३० गते तद्नुसार १५ सेप्टेम्बर १९४९ सालय् तत्कालीन राणा शासनया चंगुलं नेपाःव नेपाःमिपिंत मुक्त यानाः स्वतन्त्रता, मानवता व समानता पलिस्था यानाः फुक्क शोषित पीडित नेपाःमिपिनिगु ल्हातय् थःगु सुरक्षित व सुनिश्चित भविष्य निर्माणया अधिकार बीत फुक्क चीज जनतापाखें अले फुक्क चीजपाखें जनताया हे सेना धइगु पवित्र व महान् उद्देश्य व निर्दिष्ट लक्ष्ययात कयाः नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी पलिस्था यानाः उकिया दुजः जुयादिल । वि.सं. २००७ सालय् दिल्ली सम्झौता जुइत्यंगु इलय् उकिया विरोध यानाःदीगुलिं मोतिहारी व भागलपुरय् च्याला जेल जीवन छ्यलेमाल । वि.सं. २००८ सालय् पार्टीतय्त प्रतिबन्ध तःगु इलय् प्यदँतक भूमिगत जीवन हनेमाल । वि.सं. २००९ सालय् पर्सा, बारा, रौतहट, महोत्तरी सर्लाही व धनुषातक जूगु व्यापक व विशाल किसान आन्दोलनया संगठन व नेतृत्व वय्कलं यानादीगु खः । गुगु आन्दोलनय् रौतहटय् जक निगू करोडया जालि सुदखोर तमसुक नष्ट यायेगु ज्या जुल । वि.सं. २०१५ सालय् जूगु न्हापांगु आम चुनावय् यलपाखें संसद् दुजलय् निर्वाचित जुयादिल । अले संसद्य् कम्युनिष्ट समूहया नेतृत्व यानादिल ।

Tulsi Lal Amatyaवि.सं. २०१७ साल पौष १ गतेया काण्डलिपा भूमिगत जुयाः भारत प्रस्थान जुयादिल । उगु इलय् तत्कालीन जुजु वीरेन्द्रं २०३६ सालय् जनमत संग्रहया घोषणा लिपा वय्कः १९ दँ कष्टकर निर्वासित जीवन हनाः नेपाः लिहाँ झाःगु खः । व स्वयाः न्ह्यः वि.सं. २०१९ साल बैशाख (४–१५) महिनाय् बनारसय् क्वचाःगु नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीया स्वक्वःगु महाधिवेशनय् सर्वसम्मतिं मूछ्याञ्जेय् ल्यल । अथेहे वय्कःया श्री सम्पत्ति राणा शाहीपाखें निक्वःतक्क पञ्चायती तानाशाहीपाखें वि.सं. २०१७ सालय् छक्वः नापं यानाः मुक्कं स्वक्वःतक्क सर्वश्वहरण यात । अथेहे वि.सं. २०३६ सालय् जनमत संग्रहया इलय् राजनीति प्रचारयात धकाः द्वपं बियाः राजनीतिक मुद्दा बियाः बीरगञ्ज जेलय् झिंस्वन्हु कुनसा अन आमरण अनसनलिपा १५००/– तका बं पुइकाः त्वःतल । वय्कलं बं पुलाः जेलं पिहाँवयेगु बिचाः यानाः मदीगु खः । तर वय्कःया थःथितितय्सं वय्कलं मसिक नं पूगु खः । वि.सं. २०४२ सालय् जूगु वामपन्थी आन्दोलनया झ्वलय ज्वनायंका न्यालातक नख्खु जेलय् कुनाविल । अथेहे वि.सं. २०४६ साल माघ २ गते नीस्वंगु संयुक्त वाममोर्चाया मानार्थ नायः जुयादिल ।

वि.सं. २०४६ साल फागुण ७ गते सत्ता हिउपाःया नितिं न्ह्याःगु जनआन्दोलनय् वय्कलं दकले न्हापां प्रतिबन्धित नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीया ध्वाँय् प्रदर्शन व जुलुस पिकाःगु द्वपनय् ज्वनाः जेल चलान व बहुदलया घोषणा लिपा जेलं पिहाँवःगु खः । लिपा वयाः वि.सं. २०५० मंसिर २९ गते तद्नुसार १४ डिसेम्बर १९९३ खुन्हु नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) व वय्कःया नेतृत्वय् दुगु नेकपा २००६ नाप एकीकरणलिपा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) या स्थायी समितिया दुजः व जनवादी गणतन्त्र चीनया नितिं तत्कालीन आवासीय शाही नेपाली राजदूत जुयादिल । नेकपा (एमाले)या सरकार मदयेधुंकाः वय्कः नेपाः लिहाँ झायेधुंकाः जँलास्येँया ल्वचं झन् अप्वः कष्ट जूगुलिं वय्कःयात स्वयाः च्वनादीम्ह डा. ऋषिकुमार काफ्लेया सल्लाहकथं भारतया कलकत्ताय् च्वंगु वेल भ्यू नर्सिङ्ग होमय् भर्ना जुयाः डाइलेसिस यानाः उसाँय् बांलाकाः नेपाः लिहाँ झायादिल । वय्कः आपालं धइथे पार्टीया ज्याझ्वलय् उसाँय् मदुसां सल्लाह व साहुति बियाः देय् व जनताया भिंया नितिं न्ह्याबलें ल्याय्म्हपिं स्वयां म्हो मजूसे न्ह्यःज्यानादी ।

Tulsi Lal arestउलिजक मखु कम्युनिष्ट फुक्क छप्पँ छधी यायेगु कुतः नं वय्कलं तक्वः मछि यानादिल । वय्कः नेता जक मखु छम्ह विद्वान लेखक व दार्शनिक नं खः उकिं तुल्सीलाल कम्युनिष्टय् जक वरिष्ठ नेता मखु फुक्क नेपाःमितय् हे राष्ट्रिय स्तरया शिखर नेता खः ।

आकाझाकां वि.सं. २०५४ साल श्रावण १७ गते शुक्रवाः तद्नुसार ई.सं. १ अगष्ट १९९७ खुन्हु वय्कलं थ्व संसार त्वःताःदिल । झीसं मचायेक वय्कः मदुगु नं झिंच्यादँ फुनाः झिंगुदँ क्यनेधुंकल । वय्कलं नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीपाखें व तत्कालीन नेपाः सरकारपाखें भारत, पूर्व सोभियत संघ, जनवादी गणतन्त्र चीन, उत्तर कोरिया, पूर्वी जर्मनी, पोल्याण्ड, चेकोस्लोभाकिया व थाइल्याण्ड भ्रमण यानादीगु खः । लिसें वय्कलं झी नेपाःमिपिनिगु नितिं राजनीतिक, आर्थिक, धार्मिक व थीथी पक्षया आपालं सफूत च्वयाः प्रकाशन यानादीगु दु ।

वय्कलं च्वयादीगु नांजाःगु सफूत मध्ये ‘नेपाल कम्युनिष्ट आन्दोलनमा देखा परेका मतभेदहरू’, ‘कुन बाटो ?’, ‘धर्मको मर्म र श्री कृष्ण’, ‘बुद्ध, बुद्धत्व र बुद्ध दर्शन’, ‘नेपालको भावी संविधान कस्तो हुनु पर्छ’, ‘शुक्रराज शास्त्री’, ‘मानव र मानव अधिकार’ व ‘लेनिन’ आदि खः ।

दकले लिपा थौंया राजनीतिक ख्यलय् मदुम्ह प्रजातान्त्रिक व वामपन्थी शिखर राजनेता तुल्सीलाल अमात्ययात लुमंके माःगु हे जुल । वहे झ्वलय् थौं वय्कःयात थ्वहे च्वसुपाखें श्रद्धाया स्वाँ देछाया च्वना ।

प्रतिबद्धता मखु, कार्यान्वयनया आवश्यकता

राजनीतिक दलत घोषणा पत्र दयेकेत माहिर खनेदु, तर देय् व नागरिकप्रति सचेत व उत्तरदायी जुयाः उगु घोषणा पत्र कार्यान्वयन यायेत ताःमलाःगु दु । कार्तिक १३,...